İlişkide Fazla Sorumluluk Almak: Her Şeyi Sen Taşıyorsan Bağ Da Yorulur

İlişkide “ben halledeyim” demek bazen güç, bazen sevgi, bazen de kaygıyı yönetme yoludur. Planı sen kurarsın, duygusal iklimi sen okursun, unutulan işi sen yetiştirirsin. Dışarıdan bakınca düzenli görünen bir sistem, içeride tek omuzlu bir yük olabilir.

Harriet Lerner’in The Dance of Anger ve The Dance of Connection kitaplarında anlattığı gibi, stres altında biri fazla işlev görmeye, diğeri geri çekilmeye kayabilir. Bu bir kişilik etiketi değil; karşılıklı bir dans. Dans değişmeden sadece “o değişsin” demek nadiren işe yarar.

Partnerin işini hatırlatmak, onun yerine karar vermek, çatışmayı tek başına yumuşatmak, herkesin duygusunu taşımak… Bunlar ara sıra olur. Sorun, bunun senin tek modun haline gelmesidir. Bir süre “güçlü olan” rolü tatmin edebilir; sonra “neden hep ben?” sorusu büyür.

Brené Brown da bu ritmi kaygı yönetimi olarak okur: belirsizlikte harekete geçmek, kontrol duygusu verir. Ama kontrol arttıkça karşı tarafın alanını daraltabilir; o da daha az inisiyatif alır. Tahterevalli bir kez kurulunca iki taraf da aynı pozisyonda kalır.

Fazla sorumluluğu azaltmak, “artık umursamıyorum” demek değildir. Bazen sessizce bir adım geri çekilip şunu sormaktır: “Bunu sen mi üstlenirsin?” Sonra cevabı beklemek — ve doldurmamak. Doldurma refleksi, öğrenmenin önünü keser.

İlk denemelerde gerilim artabilir. Sistem eskiye dönmeni ister. Bu “değişim geri tepkisi” tanıdık bir dirençtir. Küçük bırakışlarla ilerlemek, büyük bir hesaplaşmadan çoğu zaman daha sürdürülebilirdir.

Bu hafta senin otomatik üstlendiğin küçük bir işi seç. Partnerine net söyle: “Bunu bu kez senin organize etmeni istiyorum.” Sonra hatırlatma yağmuruna girme. Rahatsızlığı not et; hemen düzeltme.

Bu ritmi görmek için İlişkide Fazla Sorumluluk Alan Taraf testine bakabilirsin. Bu yazı farkındalık içindir; ilişki terapisi veya klinik değerlendirme yerine geçmez.